Skijama na Denali (Mt McKinley)
Naim Logić, august 2011
Denali je planina ekstrema: Najviša je planina Sjeverne Amerike; izdiže se iznad svoje okoline čak više nego Everest, a lokacija unutar polarnog kruga podrazumijeva nesvakidašnje klimatske uslove. Penjač i sami nose sve potrebno za gotovo mjesec dana i, usprkos upotrebi sanki, gotovo svi tvrde da nikada nisu nosili teže terete. A, uputiti se na skijama u 60-toj godini u osvajanje ovog gorostasa je - prvorazredni izazov.


Denali snimljen tokom pristupnog leta! Mali avioni kojima smo krenuli ka Denaliu specijalno su opremljeni za slijetanje na pistu i na glečer

Najviši vrh sjevernoameričkog kontinenta - Denali, visok 6.194 metra ili 20,320 stopa (naziv Denali na Athabaskan jeziku starosjedilaca znači "Veliki") poznat je još i kao Mount McKinley, imenu koje je dobio kasnih 1890-tih po tadašnjem, 25-tom predsjedniku SAD. Prvi pristup vrhu izvela su 7. juna 1913. četvorica penjača, a vođa je bio Hudson Stuck.
Denali je dio preko 930 km (580 milja) dugačkog planinskog lanca Alaska Range, a njegova ogromna figura koja sadrži preko 20 vrhova iznad 10,000 stopa (3.050m) za vedrih dana vidljiva je čak sa udaljenosti od 320 km (200 milja). Izdiže se iznad okoline (600m = 2,000ft) za preko 5.500 metara (18,000ft) - čak više od Everesta (8.850m = 29,035ft) koji se iznad okolne tibetanske visoravni (5.200m = 17,000ft) izdiže za oko 3.700 metara (12,000ft).
Geografski, Denali se nalazi u američkoj državi Aljasci, unutar Sjevernog polarnog kruga - iznad 60 stepeni. To je i razlog zašto je u vrijeme našeg boravka sunce bilo vidljivo čak 20 sati i 21 minut - preostala oko 3.5 sata dana ličilo je na blagi sumrak ili skoru zoru. Drugim riječima, moj boravak na Aljasci trajao je "jedan dan" dugačak 3 sedmice. Uz to, položaj u Polarnom krugu podrazumijeva i polarnu klimu što znači arktička hladnoća, ogromni snijegovi, jaki vjetrovi, . Meteorološka stanica postavljena na oko 5.700 metara (18,700ft) zabilježila je najnižu temperaturu od -60 C (-76F) što se uz uticaj vjetra osjeća (wind-chill) kao -83 C (-118F). Čak i u julu mjesecu, kada smo mi pristupili vrhu, znale su se zabilježiti temperature od -31 C (-23F) ili uz vjetar - 51 C (-59F). Konačno, obzirom da je troposfera tanja na polovima zemaljske kugle, atmosferski pritisak je manji pa se penjač na vrhu Denalia osjeća kao penjač u Himalaji na vrhu od oko 6.700 metara (22,000ft) - latitude Denalia je 63 stepena, a Everesta 27 stepeni.
Takvi ekstremni uslovi bili su poseban izazov za penjače širom svijeta. Do ove godine registrovano je 36.075 pokušaja od kojih je oko 52% bilo uspješno (stanje ove godine do trenutka mog izlaska iz Nacionalnog Parka: 1213 pokušaja, 53% uspješno). Nažalost, mnogi su završeni i tragično - do 2003. registrovano je oko 100 žrtava (ove godine 6).
Da bi se zaštitile unikatne vrijednosti Denalia 1917. je ustanovljen Nacionalni Park Mount McKinley koji je 1980. promijenio ime u Denali Nacionalni Park. Park ima mnoga vrlo stroga pravila koja nadgledaju rendžeri raspoređeni u 2 najviša kampa. Jednostavno rečeno - sve što unesete u Park morate i iznijeti (planina mora ostati čista), a najzanimljivija je upotreba mobilnog toaleta CMC (Clean Mountain Can) sa biorazgradivim vrećama. >

 

© Zone-2000